29 januari 2011

Almschi ! (SKaGeN) - Warande 27.01.2011



Het turbulente leven van Alma Maria Schindler (1879-1964) werd door Annelies Verbeke in een theatertekst gegoten en door theatercollectief SKaGeN op de planken gebracht. In het begin van de twintigste eeuw was deze dame zowat de ultieme artistieke groupie. Ze huwde met de componist Gustav Mahler, trad na diens dood in het huwelijk met Bauhaus-architect Walter Gropius, onderhield ondertussen een stormachtige relatie met kunstschilder Oskar Kokoschka en huwde uiteindelijk ook nog met de Joodse dichter Franz Werfel. Bovendien was zij eraan verslaafd om in het centrum te staan van de Weense artistieke kringen, een pseudo-intellectuele luchtbel van literaire salons die weinig voeling heeft met de etterbuil die in Europa zal openbarsten middels WOI.

Zoals we bij theaterstukken van SKaGeN gewoon zijn is het decor uiterst belangrijk. Ditmaal werd het decor ontworpen door het duo Christophe Engels en Karolien De Schepper (aka De Ruimtevaarders). In drie grote transparante kooien staan drie belangrijke mannen uit het leven van Almschi : architect Gropius trekt zich regelmatig terug in zijn kooi/leefwereld om zich bezig te houden met de verzorging van een legerhond, de corpulente dichter Werfel zich de hele voorstelling in een kleine kooi achteraan op de buhne en wordt pas in het laatste segment losgelaten. Kuntschilder Kokoschka creëert zijn getormenteerde kunst - geïnspireerd door zijn verzengende relatie met Almschi - in de grootste kooi. Daartussen fladdert Almschi (Clara van den Broek), in het begin nog vergezeld van haar eega Mahler. In een grote bak die boven het podium zweeft, staat een groot plaasteren hoofd. Hierop wordt af en toe vernuftig de beeltenis van een pratende dame geprojecteerd : the inner voice van de oudere Almschi. Een leuke vondst is ook de aanwezigheid van een zwijgende assistente, die door de personages heen loopt en hen van de juiste kledij en attributen voorziet (of van een nieuwe headset-micro wanneer er zich zoals vanavond technische problemen voordoen).

Een opvallende rol is weggelegd voor de muzikale invulling van deze voorstelling. Zestien zangers van het Octopus Ensemble vertolken onder leiding van dirigent Bart van Reyn in het begin van het stuk de muzikale aspiraties van Almschi, wiens eigen composities uiteraard in de schaduw stonden van die van haar beroemde echtgenoot. Later verhuizen de zangers naar de orkestbak vóór het podium en vertolken zij de stem van de Weense elite in de artistieke salons die Almschi organiseerde. Er wordt muziek vertolkt van Gustav en Alma Mahler, van Richard Wagner, van Robert Schumann, van Alban Berg en van de jonge componist Joachim Brackx.

Het leven van Almschi was dermate controversieel en rijk gevuld, dat het natuurlijk onmogelijk is om alle aspecten in een voorstelling van twee uur te belichten. Distilleer maar eens een tekst uit een dozijn (!) biografieën... Het antisemitisme van Alma komt nauwelijks aan bod evenals het tragische en eenzame einde van deze Grande Dame. De tekst van Verbeke richt zich voornamelijk op de relaties van Almschi met de vier voornaamste mannen in haar leven. Gecombineerd met soms iets té karikaturaal acteurwerk wekt dit soms de indruk dat je naar een verplankte soap zit te kijken. Maar het tegengif van het koor werkt wonderwel. En hoewel dit niet de sterkste SKaGeN-voorstelling was die ik ooit zag, werd op de keper beschouwd toch weer een fris stukje theater gebracht dat het drijfzand van topzwaar intellectualisme wist te vermijden.


Geen opmerkingen: